Is het een oplossing als boeren een eerlijke prijs krijgen?

Als boeren die duurzaam werken een eerlijke prijs krijgen voor hun producten, wordt omschakelen aantrekkelijk. Dan kunnen we gaan werken aan de landbouw van de toekomst. Met een gesloten kringloop, zodat de aarde niet wordt uitgeput.

Nu komt bijna 19% van de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen van de landbouw. Dat vraagt om grote veranderingen. Overigens niet alleen vanwege de uitstoot van broeikasgassen. Ook stikstof zorgt voor grote problemen.

Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben de Nederlandse en de Europese overheid boeren gestimuleerd om te groeien. Tot op de dag van vandaag gaat de schaalvergroting van de landbouw door: zoveel mogelijk produceren tegen een zo laag mogelijke prijs. Kleine boeren verdwenen steeds meer.

Ook in landen als Brazilië en Indonesië ontstonden gigantische akkers waar maar 1 gewas verbouwd wordt. Denk aan soja voor ons veevoer en oliepalmen waar palmolie van gemaakt wordt. Palmolie zit in bijna de helft van de producten die bij ons in de supermarkt staan. Dat ging ten koste van de oorspronkelijke bewoners die van hun land werden verdreven. En gigantische stukken regenwoud werden en worden ervoor omgehakt.

Deze manier van landbouw is ongezond voor het klimaat en voor de boeren. Het is een doodlopende weg.

Actie van milieudefensie:

Waarom een eerlijke vleesprijs een goed idee is

 

Steeds meer mensen zijn van plan minder vlees te eten. Ze zijn zich bewust van de gevolgen voor klimaat, natuur en milieu. Toch aten we vorig jaar meer vlees dan in 2017. Ik leg je uit hoe een eerlijke vleesprijs daar verandering in kan brengen.

True Animal Protein Price Coalitie
We zijn ons steeds meer bewust van de gevolgen van vlees eten. Toch aten we in 2018 gemiddeld meer vlees dan in 2017. Er is dus meer nodig. Daarom maakt Milieudefensie deel uit van een coalitie: True Animal Protein Price Coalitie. Deze coalitie wil dat de overheid via een eerlijke vleesprijs mensen stimuleert minder vlees en meer groente en fruit te eten. Hard nodig voor de gezondheid van mens, dier, milieu en klimaat.

Wat is een eerlijke vleesprijs?

Een eerlijke vleesprijs houdt rekening met de kosten voor klimaat, natuur en milieu. Ook houdt het rekening met huishoudens die minder te besteden hebben. Zij mogen niet onevenredig hard worden getroffen. Vandaag in Den Haag presenteert een coalitie hoe we een eerlijke vleesprijs kunnen realiseren.

Wat vind jij? Moeten boeren voortaan een eerlijke prijs voor hun producten krijgen, zodat ze kunnen verduurzamen?

 

Hoe hoog is de meerprijs en welke milieukosten zitten daarin?

Het voorstel van de coalitie is om de vleesprijzen aan de kassa langzaam te laten stijgen. Uiteindelijk betalen we dan in 2030 voor onze kip 20 cent, varkensvlees 45 cent en voor rundvlees 57 cent per ons meer. Deze meerprijs hangt af van de maatschappelijke kosten van het geproduceerde vlees. Zo zijn in deze prijs kosten meegerekend voor broeikasgas en stikstof, maar bijvoorbeeld ook voor dierenwelzijn, gezondheidsschade of watervervuiling.

→ Lees meer over de meerprijs en hoe deze is opgebouwd.

Is duurder vlees wel eerlijk voor boeren?

In het plan is een aantal voorstellen gedaan om te voorkomen dat de eerlijke vleesprijs negatief uitpakt voor boeren. Boeren die verduurzamen, minder dieren gaan houden en koeien meer in de wei laten lopen (minder ammoniak) kunnen subsidie krijgen. Het geld komt uit een fonds dat is opgericht met het duurzaamheidstarief (de meerprijs) op vlees.

Is duurder vlees eerlijk voor mensen met lage inkomens?

Ook is in de plannen rekening gehouden met mensen die minder te besteden hebben. Het voorstel is om die huishoudens onder meer te compenseren door het BTW-tarief op groente en fruit juist te verlagen. Zo stimuleert de overheid de keuze om duurzaam en gezond te eten.

De impact van minder vlees eten

De klimaatimpact van een eerlijke vleesprijs
We verwachten dat we zoveel minder vlees gaan eten dat we in 2030 4,2 miljoen ton minder CO2 uitstoten, waarvan 2,7 miljoen ton in Nederland. De subsidies voor verduurzaming van de landbouw en veehouderij, die vanuit de opbrengst van de eerlijk vleesprijs worden betaald, kunnen nog eens leiden tot 2 à 3 miljoen ton CO2-reductie per jaar.

In Nederland eten we jaarlijks zo'n 40 kilo vlees per persoon (rund, varken en kip samen). Eén kilo rundvlees eten staat qua uitstoot van broeikasgassen gelijk aan 180 kilometer autorijden. Daarnaast importeren en exporteren we ook veel vlees. De veehouderij die al dat vlees produceert:

  • stoot broeikasgassen uit;
  • verbruikt veel water;
  • heeft wereldwijd veel ruimte nodig voor de verbouw van veevoer;
  • veroorzaakt een mestprobleem (ammoniakprobleem). 

Als we minder vlees eten is dat dus goed voor klimaat, natuur en milieu.

Een eerlijke vleesprijs een goed idee

Minder vlees en meer groente en fruit eten is hard nodig voor het klimaat, de biodiversiteit, volksgezondheid, dierenwelzijn en voor het verkleinen van onze voetafdruk in het buitenland. Ruim de helft (52 procent) van de Nederlanders neemt genoegen met een hogere prijs van vlees als we de opbrengst gebruiken om groenten en fruit goedkoper te maken. De overheid kan deze omslag versnellen. Slimme invoering van een eerlijke vleesprijs zorgt ervoor dat:

  • duurzaam en gezond eten bereikbaar is voor mensen met lage inkomens;
  • boeren, die duurzaam produceren een betere boterham kunnen verdienen.

 

De klimaatimpact van een eerlijke vleesprijs
We verwachten dat we zoveel minder vlees gaan eten dat we in 2030 4,2 miljoen ton minder CO2 uitstoten, waarvan 2,7 miljoen ton in Nederland. De subsidies voor verduurzaming van de landbouw en veehouderij, die vanuit de opbrengst van de eerlijk vleesprijs worden betaald, kunnen nog eens leiden tot 2 à 3 miljoen ton CO2-reductie per jaar.