Boer heeft 43 cent per liter nodig voor eerlijke melk

Bijna tweederde van de melkveehouders vreest dat zij de lage melkprijs van rond de 30 cent per liter niet veel langer volhouden. Dit blijkt uit een peiling die wij samen met boerenorganisatie Netwerk GRONDig hebben laten uitvoeren onder ruim 2000 melkveehouders. De prijs die boeren voor hun melk krijgen, moet voor een gezonde en duurzame bedrijfsvoering naar minimaal 43 cent per liter. Met vier cent extra kunnen boeren melk duurzamer produceren. Zeven cent meer is nodig voor een financieel gezond bedrijf.

Meer voor meer

Cock Verweij (28) uit Weesp heeft 130 melkkoeien: “Met 11 cent erbij kunnen de koeien ook volgend jaar nog in de wei en is er ruimte voor weidevogels. Dan kan ik mijn koeien bijvoeren met soja uit Europa in plaats van soja uit Zuid-Amerika waarvoor op grote schaal is ontbost. En met die 11 cent extra kan ik de mestkringloop op mijn bedrijf sluiten. Ik ben boer in hart en nieren, alleen als de melkprijs omhoog gaat, kan mijn bedrijf financieel en vanuit milieuperspectief overleven."

Supermarkt

Terwijl de melkprijs voor boeren het afgelopen jaar met zo'n 20 procent  daalde, bleef de prijs in de supermarkt vrijwel gelijk. Supermarkten pakken nu het grootste deel van de winst. Is dat eerlijk?

 “Supermarkten moeten nu echt kiezen voor duurzaamheid en een eerlijke prijs,” zegt Bart van Opzeeland, campagneleider Voedsel. “Liever melken ze milieu, boer en koe uit tot op het bot.”

Samen met boeren vragen we supermarkt om  eerlijke prijs

Vlak voor de Nationale Voedseltop van het ministerie van Economische Zaken ondertekenen boerenorganisaties Netwerk GRONDig, Dutch Dairymen Board, Nederlandse Melkveehouders Vakbond en Milieudefensie een manifest. Met dit manifest willen we bij supermarkten een eerlijke prijs afdwingen: een gegarandeerde minimumprijs van 37 cent voor boeren en zes cent extra voor het milieu en de natuur en koeien in de wei.

Eerlijke melk

Consumenten zijn bereid om meer te betalen voor duurzamer geproduceerde melk. Dat bleek al uit onderzoek dat we eerder lieten doen. Supermarkten moeten volgens de ondertekenaars van het manifest contracten met melkfabrieken als FrieslandCampina openbreken om de prijs aan te passen. “Alleen zo krijgt de boer een eerlijke prijs voor zijn melk en wordt rekening gehouden met het milieu. Alle twee keihard nodig,” stelt van Opzeeland.

Voor Milieudefensie is na vier jaar praten de maat vol, het aantal koeien in de wei is namelijk gedaald in plaats van gestegen. De sector beloofde in 2012 het niveau van weidegang te behouden. Dat was toen 81 procent van de bedrijven. Nu is dat 78 procent van de bedrijven. De dalende trend in het aantal koeien in de wei zet zich voort, zo voorspelt de Wageningen Universiteit en Research.

Eerlijke prijs

Ook de doelen in het verbetervoorstel die we als Milieudefensie een half jaar geleden inbrachten om de weidegangambitie wel te halen, zijn niet gerealiseerd. Zoals een eerlijke prijs voor weidegang. Nog lang niet alle zuivelorganisaties betalen hun boeren voor weidegang een premie van minimaal 1 cent per liter en de kwantumtoeslag, een premie voor bedrijven die veel melk produceren,wordt nog volop toegepast. Deze kwantumtoeslag kan de boer meer opleveren dan de weidepremie en stimuleert dus schaalvergroting, waarmee de koe de koe de stal in wordt gejaagd.

Tegenwerking

Daarnaast zijn er ontwikkelingen buiten het convenant weidegang die het behoud van de koe in de wei tegenwerken. Zoals het bij sommige zuivelorganisaties verplichte nutriëntenbeheer: het precies bijhouden van wat een koe eet en weer uitpoept gaat in de stal een stuk makkelijker dan in de wei. Ook het stimuleren van vergisting van mest, zoals door Friesland Campina, jaagt de koeien juist naar binnen, waar de mest makkelijk en snel verzameld kan worden voor verwerking.

Vrijblijvend

De ambitie van het kabinet is om het percentage koeien in de wei te verhogen naar 80 procent in 2020. Zij wil dit vooral bereiken door stimulerende maatregels zoals financiële prikkels, overleg met provincies en een aantal hernieuwde afspraken met de Convenantpartners. Ook deze maatregelen zijn allemaal vrijblijvend. Het resultaat laat zich makkelijk voorspellen; zonder aanvullende maatregelen zal deze doelstelling nooit worden gehaald.

Wettelijke verplichting

Het is tijd dat de overheid het heft in handen neemt door nieuwe afspraken te maken in het convenant weidegang en weidegang wettelijke verplicht te stellen voor bedrijven die willen uitbreiden. Daarnaast door bedrijven te verplichten te beschikken over voldoende weilanden om de koe te laten weiden. Bovendien moet voorkomen worden dat ander beleid weidegang tegenwerkt, in plaats van stimuleert. Tenslotte is het belangrijk om te zorgen voor een eerlijke prijs voor eerlijke zuivel. Een minimale weidegangpremie van 2 euro per 100 kg, zoals zuivelbedrijf CONO van Beemsterkaas die deze week al aangekondigde, is een goed begin.

We moeten toe naar een melkveehouderij die past bij Nederland. Die is grondgebonden, met een koe in de wei en een eerlijke prijs voor de boer.

De afgelopen maanden hebben ruim 55.000 mensen hun zorgen uitgedrukt over de melk die in onze supermarkten ligt. En met succes! Jumbo, Aldi en Albert Heijn zegden onder druk van Milieudefensie toe de melk van hun huismerk te verduurzamen.

Wat hebben we in het afgelopen jaar allemaal gedaan en waar staan we nu? Een kort overzicht van de hoogtepunten:

 


Op 27 februari heeft Milieudefensie de petitie voor eerlijke melk aangeboden aan het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de koepelorganisatie voor supermarkten. Met deze petitie vragen 55.000 mensen met klem dat supermarkten duurzame melk voor een eerlijke prijs aanbieden. We eisen dat het CBL de supermarkten die achterblijven, aanmoedigt om werk te maken van duurzame melk.

Onze eisen aan de supermarkten:
• De koeien moeten zoveel mogelijk in de wei lopen.
• De koeien krijgen voer dat lokaal verbouwd wordt.
• De boer houdt rekening met de weidevogels op zijn land.
• De boer krijgt een eerlijke prijs voor zijn inspanningen.